Doe de slaaptest!

Op deze site hebben we ook een kleine test waardoor je een indicatie kan krijgen van je slaapprobleem. Klik hier om met de slaaptest te starten!

Ook erg handig is het slaapdagboek. Door zo goed mogelijk te noteren wanneer je slecht heb geslapen, is dit slaapdagboek een eerste stap en handig hulpmiddal naar een betere slaap. Stap vervolgens met dit dagboek naar je huisarts en hij kan zo helpen om samen je slaapprobleem tijdig te herkennen.

Meer risico op hartoproblemen bij slaaptekort

Het wordt alsmaar duidelijker dat een te korte slaaptijd een mogelijke risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Als mogelijke oorzaak worden drie hypothesen naar voor geschoven. Via een effect op de suikerhuishouding waardoor het risico op diabetes type 2 stijgt. Via activatie van de stresssystemen met vrijstelling van adrenaline en bloeddrukverhoging. En tenslotte via een toestand van verhoogde ontsteking thv de bloedvaten.

In talloze studies werd een verband aangetoond tussen een kortere slaaptijd, slaapklachten en een hogere kans op hart- en vaataandoeningen, zo melden onderzoekers van het slaaplabo van Charleroi, een afdeling van de ULB (Université Libre de Bruxelles). Het juiste mechanisme waardoor slaapgebrek het risico verhoogt is nog niet helemaal duidelijk, maar ze zijn wel een aantal logische hypothesen.

  1. In meerdere studies werd aangetoond dat slaaptekort gepaard kan gaan met afwijkingen van de suikerhuishouding in je lichaam. Vooral een tekort aan diepe slaap (slaapfase 3 en 4) gaf een negatief effect op de suikerstofwisseling. Dat kan het risico verhogen op type 2-diabetes (ouderdomssuikerziekte) en op die manier de kans op hart- en vaataandoeningen.
  2. Als mensen niet lang genoeg of niet diep genoeg slapen worden de stresssystemen geactiveerd. Tijdens stress krijg je een activatie van het ‘vecht- en vluchtzenuwstelsel’, het sympatische zenuwstelsel genoemd, met vrijstelling van adrenaline in het bloed. Ook wanneer de slaap van gezonde proefpersonen wordt beperkt kunnen verhogingen van adrenaline in het bloed worden gemeten. Deze verhoogde adrenalineconcentratie en de daarmee samenhangende bloeddrukverhoging bleven hoog gedurende de eerste dagen na de slaapbeperking, zelfs al sliepen ze terug normaal. Slaapbeperking stimuleert dus het sympatische zenuwstelsel waardoor adrenaline vrijkomt in het bloed. Verder is bewezen dat een hoge activiteit van de stresssystemen op termijn verkalking van de kransslagaders in de hand werkt.
  3. De derde hypothese stelt dat een te korte slaap bijdraagt tot een lichte ontstekingstoestand in de bloedvaten, die op langere termijn aanleiding kan geven tot hart- en vaataandoeningen. Onderzoekers van de ULB. Ze onderzochten jonge gezonde niet-rokende mannen. Deze pechvogels moesten drie nachten na mekaar na 4 uur slaap al uit de veren. Via bloednames werd nagekeken of er tekens van ontsteking waren terug te vinden. Bij controlepersonen werden geen wijzingen gevonden, maar bij wie maar 4 uren slaap had genoten werd een verhoging van bepaalde witte bloedcellen vastgesteld. Deze neutrofielen kunnen de binnenwand van de kransslagaders beschadigen, wat de ontwikkeling van hart- en vaataandoeningen in de hand zou werken.

Deze resultaten bewijzen des te meer het belang van een goede slaap en dat slapen geen tijdverlies is. Daarenboven beklemtonen ze de noodzaak van een goede slaap bij patiënten met hart- en vaatziekten om het risico op verergering van hun problemen mee te voorkomen.

Bron:
Medi-Sfeer 10 december nr 343 p 41-44.
Tasali E.,Leproult R.,Ehrmann D., and Van Cauter E. Slow-wave sleep and the risk of type 2 diabetes in humans. Proc Nat Acad Sci USA 2008:105:1044-9.
Meerlo P, Sgoifo A, Suchecki D. Restricted and disrupted sleep: effects on autonomic function, neuroendocrine stress systems and stress responsivity. Sleep Med Rev 2008 Jun;12(3):197-210.

Te weinig slaap maakt dik

Opnieuw is er een onderzoek waaruit blijkt hoe belangrijk voldoende slaap is voor een gezond gewicht. Femke Rutters van de Universiteit Maastricht ontdekte dat jongeren met een slaapgebrek dikker worden dan hun leeftijdsgenoten die wel voldoende uren slaap pakken.

Zij onderzocht een groep kinderen tussen de 0 en 17 jaar, die om de vier jaar gevolgd is in de ontwikkeling van hun lichaamsgewicht.

Niet alleen slaapgebrek blijkt een rol te spelen, ook de ouders dragen hun steentje bij aan het (over)gewicht van hun kinderen. Zo toonde Rutters aan dat ook pubers met een dikke vader of met een moeder met vreetbuien meer kan op overgewicht hebben dan andere jongeren.

Ook stress blijkt een risicofactor. Volgens Rutters krijgen mensen die regelmatig te veel eten en gevoelig zijn voor chronische stress, eerder overgewicht. Bovendien bestaat de kans dat zij in een vicieuze cirkel terechtkomen.

Zij gaan namelijk meer eten om de stress te verdrijven, maar door de toename van hun gewicht raken zij juist alleen maar meer gestrest.

Eerdere onderzoeken, onder meer uit Japan en de Verenigde Staten toonden ook al een verband aan tussen te weinig slaap en overgewicht. Wat zeer waarchijnlijk een rol speelt is dat mensen met een ’s nachts te weinig uren slapen, overdag meer snacken.

Via

Onbehandelde slapeloosheid kan jaren duren

Neem slapeloosheid ernstig en behandel het vroegtijdig. Dat is de kernboodschap van slaapspecialisten Dr. Neubauer en Dr. Morin. Hoe vroeger je slapeloosheid behandelt, hoe beter.

75% van de mensen met slaapproblemen heeft er na één jaar nog last van heeft en de helft slaapt na drie jaar nog slecht. Slecht slapen betert dus meestal niet vanzelf, maar heeft de neiging om te blijven duren. Wie vanzelf of met hulp van medicatie terug beter slaapt bleek trouwens een grote kans op herval te hebben. Deze laatste bevinding onderlijnt nogmaals het belang van het aanleren van goede slaapgewoonten, los van het feit of je medicatie neemt of niet.

Dr Morin (Quebec) volgde gedurende 3 jaar 388 volwassenen met slapeloosheid, de gemiddelde leeftijd was 49 jaar. Slapeloosheid was gedefinieerd als minimum 3 nachten per week klachten ondervinden over de slaap gedurende ten minste 1 maand, met gevolgen overdag zoals concentratieproblemen of moeheid.

Mensen met slaapproblemen hebben overdag wel last van concentratieproblemen en moeheid maar voelen zich daarom overdag niet abnormaal slaperig. Blijkbaar verschillen zij van personen die geen last hebben van slapeloosheid, in die zin dat wat hun slaapprobleem veroorzaakt hen ook overdag beïnvloedt en hen wakker houdt.

Het team van Dr. Morin volgde de 388 deelnemers jaarlijks op en onderzocht wie nog last had van zijn slaapprobleem. Daaruit bleek dat 74% nog last had na 1 jaar en 46% na een periode van 3 jaar. 54% herstelde van zijn slapeloosheid, maar 27% herviel.

Dr. Morin bevestigt dat aanslepende slapeloosheid het risico verhoogt op depressie, angststoornissen en op middelenmisbruik. Hij benadrukt dat slapeloosheid erg hardnekkig kan zijn en dat als een behandeling lukt op korte termijn, een goede opvolging erg belangrijk is om herval te vermijden.

Voor een kortdurende of situatiegebonden slapeloosheid is niet altijd een behandeling noodzakelijk. Maar als iemand klaagt van slaapproblemen ’s nachts met gevolgen overdag, mag deze klacht niet licht worden opgevat. We moeten ze behandelen of we zien deze mensen na 2 of 3 jaar terug met nog steeds dezelfde klachten benadrukt Dr.Moris.

Bron: Medscape, Insomnia Lasts for Years Unless Treated, Janis Kelly, March 11, 2009. Arch Intern Med. 2009;169:447-453.

“Zomeruur schendt mensenrechten”

Afgelopen weekend verschoven we de klok een uurtje vooruit, wat minder slaap tot gevolg had. Voor vele mensen verloopt dit vlekkeloos, andere hebben dan weer toch wat moeite om hun bioritme te hervatten. De Belgische Vereniging tegen de Zomertijd (BVZT) gaat nog een stapje verder. Volgens hen zou het zomeruur “de mensenrechten schenden”. Meer info vind je in dit artikel.

Voor wie de bestaansreden van het zomeruur even uit het oog was verloren, verwijzen we graag naar Wikipedia. Daar wordt als voornaamste reden energiereductie aangehaald.

Wat is jouw mening over het zomeruur? Heeft jouw bioritme problemen om zich aan te passen?

10 slaapgeboden

Goed slapen, je kan het leren. Volgende slaaptips zijn alvast een goede start.

  • Beperk een middagdutje tot een half uur, zodat je ’s avonds moe genoeg bent.
  • Drink ‘s avonds best geen koffie of alcohol en vermijd zware maaltijden voor het slapengaan. Ga ook niet met honger slapen.
  • Lees niet te lang in bed en kijk ook niet te lang televisie, hou je bed alleen om te slapen of te vrijen.
  • Creëer een rustige en donkere slaapomgeving en gebruik eventueel oordopjes. Lucht ook regelmatig je slaapkamer en zorg voor een goede kamerventilatie.
  • Let op de kamertemperatuur: ideaal is tussen 16° en 18°C. Pas het deken of dekbed aan de omgevingstemperatuur aan.
  • Maak je geen zorgen als je ’s nachts even wakker wordt, dat overkomt iedereen wel eens.
  • Blijf niet draaien en keren in bed. Als je de slaap niet kan vatten, sta dan op en ga iets rustig doen tot je opnieuw moe genoeg bent.
  • Probeer zowel tijdens de week als in het weekend op een vast tijdstip te gaan slapen en op te staan. Dat helpt om een vast slaapwaakritme te ontwikkelen en bevordert de kwaliteit van de slaap.
  • Hou een moment van ontspanning voor het slapengaan. Een avondritueel waarbij je een aantal handelingen elke avond opnieuw doorloopt werkt erg krachtig om je voor te bereiden op de slaap. Maak eventueel gebruik van relaxatietechnieken.
  • Verplicht jezelf om overdag aan lichaamsbeweging te doen. Vermijd wel zware inspanningen vlak voor bedtijd.

1 op de 4 Belgen kampt met reëel slaapprobleem

Meer dan drie keer per week moeilijk inslapen, problemen met doorslapen na ’s nachts wakker te worden, simpelweg te vroeg wakker worden of veel te weinig uren slapen: het overkomt 1 op de 4 Belgen. 1 op de 3 Belgen is moe door de dag en 60% vindt slaapmedicatie verslavend. Dat zijn enkele conclusies uit nieuw onderzoek naar het slaapgedrag en de slaapproblemen van de Belg. (meer lezen…)

Powered by WordPress bewerkt en vertaald door werkgroepen.net